काठमाडौँ । भारतको निजी अन्तरिक्ष क्षेत्रमा ठूलो उपलब्धि हासिल भएको छ । भारतीय स्पेसटेक कम्पनी Skyroot Aerospace एक अर्ब अमेरिकी डलरभन्दा बढी मूल्यांकन प्राप्त गर्दै भारतको पहिलो ‘स्पेसटेक युनिकर्न’ कम्पनी बनेको हो । यस घटनालाई भारतको तीव्र गतिमा विस्तार भइरहेको निजी अन्तरिक्ष उद्योगका लागि ऐतिहासिक मोडका रूपमा हेरिएको छ ।

भारतीय सञ्चारमाध्यम ‘द टाइम्स अफ इन्डिया’ का अनुसार कम्पनीले नयाँ लगानी चरणमार्फत ठूलो अन्तर्राष्ट्रिय वित्तीय समर्थन प्राप्त गरेपछि यसको मूल्यांकन एक अर्ब डलर नाघेको हो । यससँगै Skyroot भारतको चौथो युनिकर्न कम्पनी बनेको बताइएको छ ।

रिपोर्टअनुसार Skyroot ले साना उपग्रह प्रक्षेपणका लागि निजी रकेट प्रविधिमा काम गरिरहेको छ। कम्पनीले विकसित गरेको ‘Vikram’ श्रृंखलाका रकेटहरूलाई कम लागतमा व्यावसायिक उपग्रह प्रक्षेपणका लागि उपयोग गर्न सकिने दाबी गरिएको छ । भारत सरकारले पछिल्ला वर्षहरूमा निजी क्षेत्रलाई अन्तरिक्ष क्षेत्रमा प्रवेश खुला गरेपछि यस्ता कम्पनीहरूको वृद्धि तीव्र बनेको विश्लेषण गरिएको छ ।

विशेषज्ञहरूले भारतको अन्तरिक्ष क्षेत्र अब केवल सरकारी संस्था Indian Space Research Organisation मा सीमित नरही निजी प्रविधि कम्पनीहरूको प्रतिस्पर्धात्मक बजारमा रूपान्तरण हुन थालेको बताएका छन् । कम लागत, प्राविधिक दक्षता तथा अन्तर्राष्ट्रिय व्यावसायिक मागका कारण भारत विश्व अन्तरिक्ष बजारमा महत्वपूर्ण केन्द्र बन्न सक्ने आकलन गरिएको छ ।

विश्लेषणमा चीन, अमेरिका तथा युरोपसँग प्रतिस्पर्धा गर्न भारतले निजी क्षेत्रलाई प्राथमिकता दिन थालेको उल्लेख गरिएको छ । विशेषगरी स्याटेलाइट इन्टरनेट, रक्षा प्रविधि, पृथ्वी अवलोकन तथा अन्तरिक्ष अनुसन्धान क्षेत्रमा निजी लगानी तीव्र गतिमा बढिरहेको बताइएको छ ।