काठमाडौँ । जोखिम मोलेर उद्धारमा खटिने ‘गोताखोर’ले दैनिक रु २०० मात्र भत्ता पाउँछन् भन्दा विश्वास नलाग्न सक्छ । तर, गहिरा नदी, तलाउमा हामफालेर अरुको जीवन बचाउने जिम्मेवारीमा रहेका सशस्त्र प्रहरी वल (एपीएफ)मा कार्यरत ‘गोताखोर’को भत्ता अहिले पनि दैनिक रु २०० मात्र रहेको छ ।

यसै सन्दर्भमा पानी तथा तालतलैयामा डुबेका व्यक्तिको उद्धार गर्ने, शव निकाल्ने र पानीजन्य घटना तथा दुघर्टनामा अग्रपङ्तिमा खटिएको समयमा दिइने दैनिक प्रोत्साहन भत्ता न्यून रहेकाले त्यसमा पुनर्विचार गर्न सम्बद्ध पक्षको ध्यानाकर्षण गरिएको छ ।

सशस्त्र प्रहरी वलअन्तर्गतका ‘गोताखोर’लाई समयसापेक्ष रूपमा तालिमसहित अत्यवश्यक उपकरणको व्यवस्था गर्न नसकिएको, जोखिम मोलेर काम गर्नुपर्ने भए पनि प्रोत्साहन भत्ता कमी भएको, पछिल्ला दिनमा यो कामप्रति आकर्षण नदेखिएको र काम गरेका सीमित ‘गोताखोर’ पनि पेसाबाट पलायन हुने अवस्था रहेको भनी चिन्ता व्यक्त गरिएको छ ।

सशस्त्र प्रहरी बलको गढीमाई बाहिनी मकवानपुरअन्तर्गत १७ नं गण, चितवनले आजदेखि सुरु गरेको ‘गोताखोर’ अनुशिक्षण तालिमको उद्घाटन गर्दै बाहिनीपति सशस्त्र प्रहरी नायव महानिरीक्षक (डिआइजी) अन्जनीप्रसाद पोखरेलले आफ्नो ज्यानको जोखिम मोलेर संवेदनशील क्षेत्रमा काम गरिरहेका ‘गोताखोर’को मनोबल बढाउनुपर्ने समय आएको बताएका छन् ।

उद्घाटन सत्रमा गोताखोरहरुको पीडा सुनेपछि भरतपुर महानगरपालिकाका कार्यवाहक प्रमुख चित्रसेन अधिकारीले तीन थान उच्चस्तरका उपकरण जडित ‘लाइफ ज्याकेट’ उपलब्ध गराउने प्रतिबद्धता व्यक्त गरेका छन् । उनले कार्यविधि बनाएर सहयोग गर्न मिल्ने भए ज्यानको बाजी राखी जुनसकै समय उद्धारमा खटिनुपर्ने जिम्मेवारीमा रहेका ‘गोताखोर’लाई प्रोत्साहन भत्ता दिन महानगरपालिका तयार रहेको बताएका छन् ।

चितवनका प्रमुख जिल्ला अधिकारी गणेश अर्यालले नदीजन्य विपद्मा गोताखोरहरुको भूमिका महत्वपूर्ण हुने बताउँदै जोखिम व्यहोरेर काम गर्ने पेशाकर्मीको मनोवल बढाउनुपर्नेमा जोड दिए ।

यसैगरी, सशस्त्र प्रहरी बल नेपाल १७ नं गण हेडक्वाटर चितवनका प्रमुख प्रहरी उपरीक्षक धनबहादुर बानियाँले १० दिने अनुशिक्षण कार्यक्रममा सहभागीहरूलाई पौडी पोखरी र नारायणी नदीमा तालिम प्रदान गरिने जानकारी दिए ।

सशस्त्र बल नेपाल, गढीमाई बाहिनीअन्तर्गतका १० जना ‘गोताखोर’का लागि आजदेखि चितवनको कुरिनटारमा १० दिनको पुनर्ताजगी तालिम सुरु भएको हो । नेपालमा सबैभन्दा पहिला २०६८ सालमा २५ जना सशस्त्र प्रहरीलाई बङ्गलादेश पठाएर गोताखोरको तालिम दिएको थियो ।

सशस्त्र प्रहरी वलले अहिले १६ जना गोताखोर रहेको कुरिनटारस्थित विपद् व्यवस्थापन शिक्षालयमा नियमित तालिम दिँदै आएको छ । यही शिक्षालयबाट शिक्षित सशस्त्र प्रहरीले आवश्यकताअनुसार अन्य प्रदेशहरुमा ‘गोताखोर’को सेवा दिइरहेका छन् ।

सशस्त्र प्रहरीका अनुसार नेपालमा गोताखोरको अभावमा झण्डै एक महिना लगाएर विदेशबाट ‘गोताखोर’ मगाएर ‘शव’ खोज्नुपर्ने बाध्यता अझैसम्म रहेको छ ।