काठमाडौँ। भारतले नेपालको लोकतान्त्रिक प्रणाली सुदृढ बनाउन निरन्तर सहयोग गर्ने प्रतिबद्धता दोहोर्‍याएको छ। हालै प्रकाशित एक अन्तर्वार्तामा भारतीय पक्षले नेपालको लोकतान्त्रिक विकास र राजनीतिक स्थिरता दक्षिण एशियाको समग्र स्थिरताका लागि महत्वपूर्ण रहेको उल्लेख गरेको छ।

उक्त अन्तर्वार्तामा भारत र नेपालबीच ऐतिहासिक, सांस्कृतिक तथा आर्थिक सम्बन्ध अत्यन्त गहिरो रहेको बताइएको छ। भारतले नेपालको लोकतान्त्रिक संस्थाहरू सुदृढ बनाउन तथा विकास प्रक्रियामा सहयोग गर्न चाहेको पनि उल्लेख गरिएको छ।

नेपाल र भारतबीच व्यापार, ऊर्जा, पूर्वाधार र सीमा व्यवस्थापनका क्षेत्रमा लामो समयदेखि सहकार्य हुँदै आएको छ। पछिल्ला वर्षहरूमा विशेषगरी विद्युत् व्यापार र कनेक्टिभिटीका क्षेत्रमा सहकार्य बढ्दै गएको छ।

ऊर्जा क्षेत्रमा नेपालले उत्पादन गरेको जलविद्युत् भारततर्फ निर्यात गर्ने प्रक्रिया विस्तार हुँदै गएको छ। यसले नेपालको ऊर्जा क्षेत्रलाई आर्थिक रूपमा बलियो बनाउन सहयोग पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ।

भारतले आफ्नो ‘पडोसी पहिलो’ नीति अन्तर्गत नेपालसँगको सहकार्यलाई प्राथमिकता दिएको बताइन्छ। यस नीतिअन्तर्गत दुई देशबीच पूर्वाधार विकास, व्यापार विस्तार र कनेक्टिभिटी सुधारका कार्यक्रम अघि बढाइएको छ।

यद्यपि, नेपाल-भारत सम्बन्धमा समय-समयमा सीमा विवाद, व्यापार असन्तुलन र राजनीतिक संवेदनशीलताका विषयहरू पनि उठ्ने गरेका छन्। यस्ता विषयहरू समाधान गर्न नियमित संवाद आवश्यक रहेको विश्लेषकहरूको भनाइ छ।

नेपालका लागि भारत सबैभन्दा ठूलो व्यापार साझेदार र प्रमुख पारवहन मार्ग भएकाले दुई देशबीचको सम्बन्धले नेपालको आर्थिक विकासमा ठूलो भूमिका खेल्ने देखिन्छ।

विशेषज्ञहरूका अनुसार आगामी वर्षहरूमा नेपाल-भारत सहकार्य ऊर्जा, व्यापार र क्षेत्रीय कनेक्टिभिटीका क्षेत्रमा अझ विस्तार हुने सम्भावना रहेको छ।