काठमाडौँ । मध्यपूर्वमा बढ्दो तनाव र इरानसँग सम्बन्धित संकटका कारण प्रभावित भएका आफ्ना निर्यातकर्तालाई राहत दिन भारतले महत्वपूर्ण आर्थिक र नीतिगत सहयोग घोषणा गरेको छ । यस कदमले भारतले केवल घरेलु अर्थतन्त्र मात्र नभई आफ्ना व्यापारिक हितलाई पनि सक्रिय रूपमा सुरक्षित गर्न सक्ने क्षमता देखाएको छ ।

भारत सरकारले निर्यातकर्ताहरूलाई बीमा कभरेज, लजिस्टिक सहयोग तथा जोखिम न्यूनीकरण उपायहरू उपलब्ध गराउने निर्णय गरेको छ । यसले विशेषगरी साना तथा मध्यम निर्यात व्यवसायहरूलाई अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा टिकिरहन सहयोग पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ । यस्तो पहलले व्यापारिक निरन्तरता कायम राख्न महत्वपूर्ण भूमिका खेल्ने विश्लेषण गरिएको छ ।

इरान संकटका कारण आपूर्ति श्रृंखलामा आएको अवरोधका बावजुद भारतले आफ्नो व्यापार प्रणालीलाई लचिलो बनाउन खोजेको देखिन्छ । वैकल्पिक मार्ग, बीमा सुविधा र सरकारी समर्थनमार्फत जोखिम व्यवस्थापन गर्ने यो रणनीतिले भारतको आर्थिक कूटनीतिमा परिपक्वता झल्काउँछ ।

यस कदमले अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा भारतलाई ‘रिजिलियन्ट इकोनोमी’ (resilient economy) का रूपमा प्रस्तुत गर्न पनि मद्दत गरेको छ । संकटका बेला आफ्ना उद्योग र व्यापार क्षेत्रलाई संरक्षण गर्ने क्षमताले विदेशी लगानीकर्ताहरूको विश्वास बढाउने सम्भावना देखिएको छ ।

समग्रमा, भारतको यो पहलले देखाउँछ कि उसले केवल प्रतिक्रियात्मक मात्र नभई सक्रिय र पूर्वतयारीयुक्त आर्थिक रणनीति अवलम्बन गरिरहेको छ । यसले दीर्घकालीन रूपमा भारतको वैश्विक व्यापारिक स्थानलाई अझ मजबुत बनाउन सहयोग गर्ने अपेक्षा गरिएको छ ।