काठमाडौँ । भारतले नवीकरणीय ऊर्जा क्षेत्रमा ऐतिहासिक छलाङ मार्दै विश्वकै सबैभन्दा ठूलो हरित ऊर्जा परियोजनामध्ये एकको परीक्षण सुरु गरेको छ । विशेषगरी ठूलो स्तरको सौर्य तथा पवन ऊर्जा संयोजनमार्फत ऊर्जा उत्पादन गर्ने योजनाले भारतलाई वैश्विक ऊर्जा संक्रमणको अग्रपंक्तिमा उभ्याएको छ ।

यो परियोजना केवल ऊर्जा उत्पादनको दृष्टिले मात्र महत्वपूर्ण छैन, यसले भारतको दीर्घकालीन ऊर्जा सुरक्षा रणनीतिलाई पनि सुदृढ बनाउँछ । आयातित इन्धनमा निर्भरता घटाउँदै स्वदेशी स्रोतबाट ऊर्जा उत्पादन बढाउनु भारतका लागि रणनीतिक आवश्यकता हो, जसलाई यस्तो परियोजनाले साकार पार्न मद्दत गरिरहेको छ ।

विश्लेषकहरूका अनुसार, यस्ता मेगा-परियोजनाले भारतलाई हरित प्रविधिमा विश्वव्यापी नेतृत्व दिलाउने सम्भावना बढाएको छ । ठूलो लगानी, आधुनिक प्रविधि र नीतिगत समर्थनको संयोजनले भारतलाई नवीकरणीय ऊर्जा क्षेत्रमा ‘स्केल र स्पीड’ दुवैमा अग्रणी बनाएको छ ।

आर्थिक रूपमा पनि यसको प्रभाव व्यापक हुने अपेक्षा गरिएको छ । हरित ऊर्जा क्षेत्रमा भएको विस्तारले रोजगारी सिर्जना, औद्योगिक विकास र विदेशी लगानी आकर्षणमा सकारात्मक योगदान पुर्याउनेछ । साथै, कम लागतमा स्वच्छ ऊर्जा उपलब्ध हुँदा उत्पादन क्षेत्रलाई प्रतिस्पर्धात्मक बनाउने सम्भावना पनि उच्च छ ।

यस परियोजनाले जलवायु परिवर्तनविरुद्धको विश्वव्यापी प्रयासमा भारतको प्रतिबद्धता पनि स्पष्ट रूपमा देखाएको छ। विकास र वातावरणीय दायित्वबीच सन्तुलन कायम गर्दै अघि बढ्ने भारतको मोडेल अन्य विकासशील देशहरूका लागि उदाहरण बन्न सक्ने देखिन्छ ।

समग्रमा, विश्वकै ठूलो नवीकरणीय ऊर्जा परियोजनाको परीक्षणले भारतलाई केवल ऊर्जा क्षेत्रमा मात्र नभई आर्थिक र रणनीतिक दृष्टिले पनि सुदृढ बनाउने दिशातर्फ अघि बढाएको छ । यसले भविष्यमा भारतलाई हरित ऊर्जा महाशक्ति बनाउने आधार तयार गरेको स्पष्ट संकेत दिएको छ ।