×

Live on

रेडियो अर्थ सरोकार

Listen to live radio.

भारतले ओलीको नाडी नशा छामेको छ,यो सबै नाटक हो

GLOBAL IME BANK

भारतले ओलीको नाडी नशा छामेको छ,यो सबै नाटक हो

२७ आश्विन २०७२, बुधबार

पढ्न लाग्ने समय: ४ मिनेटभन्दा कम

भारतको अर्काे नयाँ जाल

एमाले अध्यक्ष केपी ओली नाटकीय रुपमा नेपालको प्रधानमन्त्री निर्वाचित भएका छन् । उनी निर्वाचित भएसँगै भारतले नाकावन्दी खुकुलो बनाइदिएको छ । पेट्रोलियम पदार्थ निकै सहज ढंगबाट भित्रिन थालेको छ ।

निर्वाचित हुनासाथ ओलीलाई भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले फोनबाट बधाइ दिएका छन् । भारतीय विदेश मन्त्रालयले ओलीको कार्यकालमा नेपाल भारत सम्बन्ध सुमधुर हुने विश्वास व्यक्त गरेको छ । तर, जानकारहरु भन्छन्– यो सबै नाटक मात्र हो ।

भारतको जाल, सकुनी चाल

सोमबार बिहान प्रधानमन्त्री ओलीलाई भेट्न भारतीय राजदूत रन्जित रे गएका थिए । ओलीको आफूलाई भनेको कुरा राजदूत रेले सार्वजनिक गरिदिएका छन् । ओलीले भने–‘नेपाल र भारत दुईटा देश एक समाज हो ।’

भारतले ओलीलाई भ्रमणको निम्ता समेत दिएको छ । अघिल्लो दिन र भोलिपल्ट बिहानसम्म हराउनलाई टाउकोले टेकेर लागेको भारतले ओलीलाई अचानक कसरी माया देखायो ?

जानकारहरु भन्छन्–‘भारतले ओलीको नाडी नशा छामेको छ, आफूसँग हदैसम्म झुक्न ओली तयार छन् भनेर भारतले माया देखायो ।’ भारतले माया देखाउनुमा दीर्घकालीन नभएर तत्कालको स्वार्थ भएको बुझिन्छ । जानकारहरुका अनुसार ओलीको मुखबाट भारतले एउटा वाक्य फुस्काउन चाहेको छ । त्यो वाक्य हो– ‘भारतले नाकावन्दी लगाएको छैन ।’ यही वाक्य बोलेर सुशील कोइराला सरकार फसेको थियो ।

नेपाल आफैले नाकावन्दी लगाएको छैन भनेपछि भारतले एकखाले मधेसी पार्टी र नेतालाई अगाडि सारेर नाकावन्दी जारी राख्ने वैधानिकता पाउँछ । नेपालले नै नाकावन्दी छैन भनेपछि विश्व समुदायले बोल्न पनि नमिल्ने ! यस्तो सकुनी चाल भारतले चल्दैछ, त्यसैले ओलीलाई फकाउँदैछ । ओली सरकारले भारतले ‘नाकावन्दी गरेको छैन’ भन्नासाथ भारतले नाकावन्दी अरु चर्काउने बुझिन्छ ।

भाजपा रिझाउ

प्रधानमन्त्री बन्नासाथ ओलीले मोदीलाई फकाउन भारतीय जनता पार्टी रिझाउने अभियान थालेका छन् । यसका लागि उनले हिन्दूवादी राप्रपा नेपालका कमल थापालाई उपप्रधानमन्त्री मात्र बनाएका छैनन्, परराष्ट्र मन्त्री समेत बनाएका छन् ।

संसदीय राजनीतिको दुवै कित्तामा आफ्ना मान्छे घुसाउने भारतीय रणनीति अनुसार भारतले फोरम लोकतान्त्रिकका विजयकुमार गच्छदारलाई बेग्लै कित्तामा राखेर परिचालन गरिरहेको बुझ्न गाह्रो छैन । यो खेमालाई पनि ओलीले मन्त्रिमण्डलमा साथ राखेका छन् । गच्छदारलाई उपप्रधानमन्त्री राखेका छन् ओलीले ।

ओली प्रधानमन्त्री भएपछि भारतले सुनियोजित रुपमा नाकावन्दी खुकुलो पारेको छ । ओलीलाई फकाउने, गलाउने र फसाउने रणनीति अनुसार यसो गरिएको हो तर यस्तो चालामाला धेरै दिन नचल्ने कूटनीतिका जानकारहरु भन्छन् । उनीहरुका अनुसार भारतले भित्री रुपमा अगाडि सार्ने सर्तहरुमा ओलीले समर्थन जनाए भने नाकावन्दी खुकुलो पार्ने कामलाई निरन्तरता दिनेछ नत्र केही दिनमै कडा बनाउँदै लानेछ ।

ध्रुवीकरण

सरकारको नेतृत्व गरिरहेको एमाले र प्रमुख प्रतिपक्षी बनेको कांग्रेस दुवैको भाषामा भन्न पर्दा अब शान्ति प्रक्रिया सकियो । किनभने नयाँ संविधान बनेर सो संविधान अनुसारको नयाँ सरकार पनि बनिसकेको छ । यसो भन्ने सरकारमा जनयुद्धको नेतृत्व गरेका प्रचण्ड नेतृत्वको एमाओवादी पार्टी समेत रहेको छ । एमाओवादीले सरकारमा कस्तो र कति भाग पाउँछ, सत्ताका अन्य पदहरुमा कति भाग पाउँछ भन्ने स्पष्ट भएको छैन् । मन्त्रिमण्डलको पहिलो लटमा एमाओवादीले उपप्रधानमन्त्री समेत पठाउन सकेन । जबकि राप्रपा नेपाल र फोरम लोकतान्त्रिक दुवैले उपप्रधानमन्त्री पाएका छन् ।

संविधान निर्माणका नाममा मुलुकलाई फसाइएपछि नयाँ सरकार बनेको छ र नयाँ सरकार बनेसँगै राजनीतिक ध्रुवीकरण समेत तीब्र बनेको छ । १२ बुँदे सहमतिको कोर्स सकियो भन्ने धारणालाई जबर्जस्त रुपमा उठाउन थालिएपछि माओवाद मान्ने पार्टीहरुभित्र पनि नयाँ ढंगले जानुपर्छ, नयाँ ढंगले एकता गर्नुपर्छ भन्ने धारणा आउन थालेको छ ।

पार्टीलाई माथिबाट होइन तलबाट पुनर्गठन गर्नुपर्छ भन्ने आवाज माओवाद मान्ने तप्काबाट आउन थालेको छ र त्यसअनुसारको प्रयास पनि सुरु भएको छ । नक्कली संविधान बनाउने, त्यसलाई भारतले विरोध गर्ने, संसदवादीहरुले नयाँ सरकार बनाउने तर त्यसलाई चाहिँ भारतले समर्थन गर्ने विचित्रको राजनीतिक लीलापछि माओवाद मान्नेहरुले एकै ठाउँमा आउनुको विकल्प नरहेको बताउन थालिएको छ ।

मूर्ख बनाउने बाठो खेल

यसबीचमा मधेसी तप्कामा पनि विशेष तरंग उत्पन्न भएको छ । मधेस आन्दोलन दशगजा धर्ना र भारतीय नाकावन्दीले आधा तुहिएको थियो, संसदमा प्रधानमन्त्रीलाई भोट हालेर पूरै तुहिएको छ ।

आफूले गरेको आन्दोलनले आफैलाई नाकावन्दी लगाइन्छ भन्ने मधेसी जनताले कल्पना समेत गरेका थिएनन् । त्यतिमात्र होइन, नाकावन्दीको विचल्लीमा फसाएर मधेसवादी हौं भन्ने पार्टीहरु सत्ताको खेलमा लिप्त हुन संसद छिर्छन् भन्ने झनै सोचेका थिएनन् । अहिले मधेसी जनताहरु आफूलाई मूर्ख बनाइएको ठान्दैछन् ।

मधेसी जनतालाई अधिकारप्रति यसरी सचेत बनाउने काम माओवादीले गरेको थियो । सबैले मूर्ख बनाएपछि मधेसी जनतामा माओवादी पार्टीहरुप्रति आकर्षण बढ्न थालेको छ । यसले राष्ट्रिय राजनीतिलाई निर्णायक प्रभाव पार्न सक्नेछ ।

माओवाद मान्ने पार्टीपंक्ति साततिर छरिए पनि उनीहरुको क्रान्तिकारी स्पिरिट, विचार र भावना भने एकै ठाउँ रहेको छ । आगोले काँचो भन्दैन, साहूले गरिब भन्दैन, विस्तारवादले जनता चिन्दैन भन्ने अनुभूति जनताले गर्न थालेका छन् ।

यो कारणले क्रान्तिकारीहरु एक ठाउँ आउने र वर्तमान अन्यौल र नाटकीय राजनीतिलाई चिरेर नयाँ एकता र उत्साह साथ क्रान्तिकारी ध्रुवीकरण गर्ने बातावरण बन्न थालेको छ । अहिले सतहमा संसदवादीहरुको दबदबा देखिनु, उनीहरु कुहिएको आँपजस्तो भित्रभित्रै सिद्धिनु जस्ता कारणले आगामी राजनीतिलाई क्रान्तिकारीहरुको एकता प्रक्रियाले निर्णायक मोड दिने निश्चित ठान्न थालिएको छ ।

वर्गीय द्वन्द्व र भारतीय विस्तारवाद

मुलुकमा पछिल्लो समय विकसित घटनाक्रमले नेपाली राजनीति बाहिरबाट जस्तो देखिन्छ, भित्र अर्कै छ भन्ने बुझ्न नेपाली जनतालाई सजिलो भएको छ ।

वर्गीय मुक्तिका लागि उठाइएको जातीय मुक्तिको विषयलाई साम्राज्यवादी र विस्तारवादीहरुले कसरी अपहरण गरेर त्यसलाई विकृत बनाइदिए भन्ने जनताले बल्ल बुझ्न थालेका छन् । वर्गीय मुक्तिलाई ढाकछोप गर्न जातीय मुक्तिलाई प्रधान बनाएर क्रान्तिकारी तप्कालाई फसाउने दुष्चेष्टा मधेसमा नराम्रोसँग बिस्तारवादीहरुले गरेका छन् ।

मधेसको राजनीतिमा पुनः सामन्त, जमिन्दार, पूँजीपतिहरु निर्णायक हुन थालेका छन् । वर्गीय द्वन्द्वलाई जातीय द्वन्द्वमा रुपान्तरण गरेर विस्तारवादी अभीष्ट पूरा गर्ने भारतीय स्वार्थ मधेसमा नांगो ढंगले देखिएको छ ।

यसका निम्ति उनीहरुले कांग्रेस, एमाले तथा मधेसवादीहरुलाई उपयोग गरेको स्पष्ट देखियो । यो काममा एमाओवादीको नेतृत्व पंक्ति पनि जान अञ्जानमै फस्न पुग्यो । अब एमाओवादी नेतृत्व सामु क्रान्तिकारी ध्रुवीकरणमा आफूलाई समाहित गर्ने कि नगर्ने भन्ने प्रश्न जिवन्त बनेको छ ।

अब के हुन्छ ?

साँच्चै नै ओली भारतीय इच्छा विपरीत निर्वाचित भएका हुन् ? कि यो सब दुनियाँको आँखामा छारो हाल्न खेलिएको खेल हो ? यस्तो प्रश्न उठिरहेको छ । यस्ता प्रश्नको जवाफ ठोस रुपमा आउन धेरै दिन कुर्न नपर्ने देखिन्छ । तर, स्पष्ट के हो भने भारतीय विस्तारवादले ओलीलाई होइन आफ्नो स्वार्थलाई माया गर्छ ।

अब संसदवादीहरुले केही दिनमै सभामुख, उपसभामुख, राष्ट्रपति र उपराष्ट्रपतिको चुनाव गर्ने भनेका छन् । भारतले मुख्य ध्यान राष्ट्पति र उपराष्ट्रपतिको चुनावमा लगाएको बुझिन्छ । यी दुई पदमा भारतीय स्वार्थ के हो भन्ने अझै स्पष्ट भएको छैन । समयबद्ध साप्ताहिक

Hamro Parto AD
NMB BANK
TRITON COLLEGE

प्रतिक्रिया दिनुहोस्

सिफारिस: